TẤM MÀN THÁC NƯỚC


Nếu bạn có dịp đến Nhật và ghé qua thăm tu viện Eiheiji, trước khi vào
bạn sẽ thấy một chiếc cầu nhỏ tên là Hanshaku-kyo, có nghĩa là cây cầu Nửa
Thìa. Ngày xưa khi thiền sư Đạo Nguyên dùng muỗng múc nước từ dòng
sông này, ông chỉ lấy phân nửa mà thôi, phần còn lại ông trả cho dòng sông
mà không phải đổ đi. Vì vậy mà cây cầu này có tên là Hanshaku-kyo, “Nửa
Thìa.”
Thật khó mà hiểu lý do vì sao ngài Đạo Nguyên lại trả nửa phần nước
ông đã múc trở lại với dòng sông. Việc làm đó nằm ngoài sự hiểu biết của
chúng ta. Khi chúng ta cảm nhận được mình là một với dòng sông, tự nhiên
chúng ta sẽ hành động y như ngài Đạo Nguyên. Thực tánh của ta là như vậy.
Nhưng nếu thực tánh của ta bị những ý niệm như là tiết kiệm, hiệu quả xen
vào làm che mờ, thì hành động của ngài Đạo Nguyên hoàn toàn vô nghĩa.
Một Tấm Màn Nước
Tôi có lần đến thăm Công viên Quốc gia Yosemite, nơi đây tôi thấy nhiều
thác nước thật to. Thác cao nhất có đến 1340 bộ, từ trên cao nước đổ xuống
như một tấm màn buông xuống từ đỉnh núi. Nước không rơi nhanh như bạn
tưởng mà dường như thật là chậm vì khoảng cách cao. Và nước không rơi
xuống thành một khối mà lại tách ra thành nhiều dòng nhỏ. Từ đằng xa
trông giống y như một tấm màn.
Và tôi nghĩ rằng, mỗi giọt nước rơi từ trên đỉnh núi xuống, chắc là trải
qua nhiều kinh nghiệm khó nhọc lắm. Nó phải mất biết bao nhiêu lâu mới
có thể chạm đến đáy của thác nước. Và tôi chợt nghĩ, có lẽ kiếp người cũng
giống như thế. Trong cuộc sống, ta trải nghiệm biết bao nhiêu nỗi khó khăn.
Nhưng cùng lúc đó, tôi hiểu, dòng sông ban đầu chỉ là một, nó không hề có
sự chia rẽ. Và chỉ khi nào bị tách rời ra nó mới có một sự khó khăn khi rơi
xuống.
Dường như nước không có một cảm giác nào hết, khi nó trọn vẹn là một
dòng. Chỉ khi nào chúng tách rời ra thành nhiều giọt nước nhỏ mà chúng
bắt đầu có cảm xúc và có thể biểu hiện sự sống. Khi nhìn dòng sông một
cách toàn thể ta sẽ không nhận được những sinh hoạt của nước. Nhưng khi
ta múc lên trong một muỗng nước, ta sẽ kinh nghiệm được cảm giác của
nước, và ta cũng sẽ cảm nhận được giá trị của người múc nước. Và khi cảm
nhận được ta và nước như thế, chúng ta sẽ không bao giờ có thể nào sử dụng
nước như là một đồ vật bình thường. Nó là một sự sống.
Một Giọt Nước Thì Cũng Vẫn Là Nước.
Sở dĩ chúng ta có những khó khăn là vì ta có cảm thọ. Ta bám víu vào
những cảm thọ này mà không ý thức được chúng bắt nguồn từ đâu. Vì
không thấy được rằng ta là một với dòng sông, mà ta đâm ra sợ hãi. Dầu cho
nước có tách ra thành từng giọt nhỏ hay không, thì nước vẫn là nước.
Chuyện sanh tử của ta cũng giống y như vậy. Hiểu được sự thật ấy ta sẽ
không còn sợ cái chết và sự sống nữa, mình sẽ được tự tại hơn.
Khi nước trở về hội nhập với dòng sông nguyên thủy, lúc ấy nó sẽ không
còn giữ một cảm thọ riêng biệt nữa. Nó tiếp nối tự tánh của mình và tìm lại
được sự an ổn của lúc ban đầu. Dòng sông lúc ấy chắc là vui mừng lắm. Nếu
như vậy thì chúng ta sẽ cảm thấy thế nào khi mình chết đi? Tôi nghĩ chúng
ta sẽ giống như nước trong chiếc thìa nọ. Chúng ta sẽ cảm thấy an ổn, một
sự an ổn hoàn toàn.
Một Cảm Nhận Toàn Vẹn.
Nhưng nói thì bao giờ cũng dễ, còn thật sự cảm nhận được điều ấy mới
là khó. Bằng thiền tập, ta có thể vun trồng, nuôi dưỡng được cảm nhận này.
Khi ta có thể ngồi với thân tâm mình một cách trọn vẹn, ta sẽ có được một
sự hiểu biết chân chánh.
Cuộc sống hằng ngày của bạn sẽ được luôn luôn đổi mới, không còn bị
mắc kẹt vào những quan niệm sai lầm của quá khứ. Nhờ vậy mà ta cũng
nhận thấy được sự phi lý của những thành kiến xưa cũ, và biết bao nhiêu nỗ
lực vô ích mà ta đã cố công thực hiện. Ta sẽ hiểu được ý nghĩa thật sự của
cuộc đời. Đến lúc ấy, cho dù hành trình rơi từ đỉnh núi xuống đáy thác có
gặp nhiều gian truân, ta vẫn yêu quý cuộc đời mình.
— Shunryu Suzuki
Duy Nhiên dịch

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s