KHÔNG SO ĐO VỚI KẺ TIỂU NHÂN, Chẳng vương vấn chuyện từng đổ vỡ


So đo tính toán là nhược điểm trong nhân tính của con người mà ai ai
cũng biết. Thói quen hạn hẹp và nhỏ bé này kỳ thực lại có thể hạn chế tầm
nhìn của một người rất nhiều.
Có câu: “Áo tơi mưa khói mặc bình sinh”. Làm thế nào mới có thể khiến
tính cách không so đo tính toán trở thành một phẩm chất của bản thân mình?
Nhân cách của một người quyết định vận mệnh của người ấy. Những ai
muốn thành công đều cần có một tính cách tốt. So đo tính toán lại là một
khuyết điểm trong tính cách con người, nó chính là hòn đá buộc chân chúng
ta trong công việc, cuộc sống và cả sự nghiệp.
Cổ ngữ có câu: “Hạ trùng bất khả ngữ băng.” Tạm dịch: Chẳng thể đàm
luận về băng giá với côn trùng mùa hạ, ý rằng chẳng thể đàm luận chuyện
trời cao biển rộng với chú ếch ngồi nơi đáy giếng. Kẻ tiểu nhân khác với
người bình thường, họ sẽ không từ thủ đoạn để đạt được mục đích của mình,
có thù tất báo, không màng đến bất kỳ nguyên tắc nào. Bởi vì họ không có
phong độ, lại càng không có khí chất, nên cách tốt nhất chính là không so đo
tính toán với họ.
Cổ nhân cũng dạy rằng:
“Thân hiền nhân, viễn tiểu nhân”, nghĩa là hãy thân với người hiền mà
tránh xa kẻ tiểu nhân. Trong cuộc sống, chúng ta cố gắng tránh giao thiệp
với kẻ tiểu nhân. Nếu chẳng thể tránh xa thì nhất định đừng quá để tâm đến
họ, cũng nên cẩn thận khi giao thiệp với họ.
Quách Tử Nghi đời Đường một lần nọ lâm bệnh nằm ở nhà. Quan ngự
sử Lư Kỷ tới nơi thăm hỏi, Quách Tử Nghi bèn cho toàn bộ nữ nhân trong
nhà lui xuống, một mình tiếp đãi Lư Kỷ. Sau khi Lư Kỷ rời đi, rất nhiều
người không hiểu, hỏi vì sao lại bảo họ rời đi.
Quách Tử Nghi nói rằng:

  • Lư Kỷ người này tướng mạo xấu xí, các ngươi gặp rồi sẽ không thể nhịn
    cười. Ông ta lòng dạ hẹp hòi, có thù tất báo. Nếu sau này Ông ta nắm đại
    quyền thì cả nhà chúng ta chắc chắn sẽ bị báo thù. Vậy nên không nên chiêu
    mời những điều bất hảo.
    Quả nhiên sau này Lư Kỷ lên ngôi đã báo thù khắp lượt những vị đại thần
    đã đắc tội với mình, chỉ duy có gia đình Quách Tử Nghi thoát nạn.
    Danh tướng Quách Tử Nghi thời nhà Đường
    Không so đo với kẻ tiểu nhân, có phong thái cao đã đành rồi. Nhưng thực
    ra trong cuộc sống, gặp chuyện được mất thiệt hơn, dù là đối với ai, bản thân
    cũng không nên toan tính quá mức. Trong “Hậu Hán Thư” có một câu
    chuyện có tên “Đừng quan tâm tới cái nồi đất vỡ” như sau:
    Một người tên Mạnh Mẫn đang đi trên đường thì bất cẩn đánh rơi cái nồi
    đất, nhưng Ông cũng chẳng thèm ngoái đầu nhìn lại mà đi thẳng. Quách
    Thái thấy lạ, bèn hỏi Ông vì sao nhìn mà như không thấy?
    Mạnh Mẫn nói rằng:
  • Đã rơi vỡ rồi thì nhìn nó có ích gì, lẽ nào có thể dán lại hay sao?
    Trên thế gian này có rất nhiều chuyện xảy ra thì đã xảy ra rồi, đau thương,
    hối hận cũng là điều vô ích, mãi khổ sở vấn vương, chẳng chịu buông tay
    chỉ đày ải bản thân mà thôi.
    Chuyện với đồ vật đã là như vậy mà chuyện với người cũng lại như thế.
    Chuyện đã xảy ra rồi thì còn tính toán thiệt hơn làm chi?
    Chuyện xưa Tô Thức – Tô Đông Pha nhiều lần bị Chương Đôn hãm hại,
    Ông lần lượt bị giáng chức tới Hoàng Châu, Huệ Châu, Đam Châu, cả đời
    phiêu bạt nơi chân trời, góc bể. Thậm chí trước khi tới Đam Châu, Ông còn
    chuẩn bị xong quan tài cho mình. Nhưng sau này Tô Thức được đại xá,
    hoàng thượng triệu Ông hồi kinh.
    Chương Đôn sợ Ông báo thù, bèn cho con trai viết một bức thư, hy vọng
    Tô Thức có thể khai ân tha cho mình một con đường sống.
    Tô Thức chỉ nói một câu:
  • Nói nữa thì có ích chi, sự tình cũng đã qua rồi, đừng nhắc lại nữa.
    Tô Đông Pha
    Luôn so tính thiệt hơn với kẻ tiểu nhân thì bản thân cũng chỉ có thể trở
    thành kẻ tiểu nhân mà thôi. Trái tim có giới hạn, vậy nên có thể buông bỏ
    oán hận mới có thể dung chứa tình yêu. Không so đo tính toán thiệt hơn với
    kẻ tiểu nhân, kỳ thực chính là giải thoát cho chính mình.
    Tô Thức nếu cứ mãi để bụng chuyện bị hãm hại thì có lẽ sẽ chết vì tức
    giận.
    Ấy vậy mà trong bài thơ “Định phong ba”, Ông lại viết:
    Mạc thính xuyên lâm đả diệp thanh,
    Hà phương ngâm khiếu thả từ hành.
    Trúc trượng mang hài khinh thắng mã,
    Thuỳ phạ!
    Nhất thoa yên vũ nhậm bình sinh.
    Dịch thơ:
    Rừng động đừng nghe chuyển lá cành,
    Ngâm nga chậm bước chẳng đi nhanh.
    Gậy trúc giầy rơm say chếnh choáng,
    Nào ngán!
    Áo tơi mưa khói mặc bình sinh.
    Tuyển tập từ Trung Hoa – Nhật Bản, Nguyễn Chí Viễn,
    NXB Văn hoá – Thông tin, 1996
    Tô Thức buông bỏ những chuyện tranh giành đấu đá nơi quan trường mà
    thưởng ngoạn cảnh vật đất Hoàng Châu, dạy học giáo hoá con người. Ông
    đã khai mở một vùng trời mới cho mảnh đất Hoàng Châu và chính bản thân
    mình.
    Cổ nhân có câu: “Dịch định giả vô cảm, dịch cảm giả vô định”
    Tạm dịch: Người dễ kiên định thường vô cảm, người dễ xúc cảm khó kiên
    định.
    Chỉ những người không so đo chuyện cũ mới có thể thực sự định được
    cái Tâm. Tinh lực của mỗi người chúng ta đều hữu hạn, cứ mãi vấn vương,
    hối hận, nuối tiếc chi bằng tập trung tinh lực, làm tốt việc của mình thì hơn.
    Một vài người khá thành công thường thích nhận sai trong những chuyện
    nhỏ. Nếu có thể nhẫn họ sẽ nhẫn, nếu có thể nhường họ sẽ nhường. Đây
    không phải là vì họ nhu nhược bất tài, mà là vì họ cảm thấy, sinh mệnh xứng
    đáng toả sáng trong những điều tốt đẹp hơn.
    Theo Sound of Hope – Thiên Cầm biên dịch

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s