NHƯ LAI – BẬC NÓI LỜI CHÂN THẬT

NHƯ LAI – BẬC NÓI LỜI CHÂN THẬT
Đức Phật, Như Lai là bậc Giác ngộ, đấng Toàn giác, “tự giác, giác
tha, giác hạnh viên mãn”. Toàn giác còn có nghĩa là Như Lai biết hết
mọi chuyện từ quá khứ, hiện tại, cho đến vị lai.
Tuy nhiên, khi còn tại thế, đối với những câu hỏi liên quan đến
các phạm trù siêu hình và quyền năng, Đức Phật đều im lặng. Chính
sự im lặng này của Đức Phật mà đương thời dấy lên nhiều nghi vấn
“Sa-môn Cù-đàm biết suốt việc trong đời quá khứ, nhưng không biết
việc trong đời vị lai”.
Thực ra những câu hỏi có tính siêu hình thì Như Lai không quan
tâm, vì cho rằng đó là hý luận. Theo Ngài, việc cần thiết nhất cho
chúng sinh là nhận thức sự khổ và tìm phương pháp diệt khổ. Ngài
thường lấy ví dụ như người bị trúng tên thì việc cần làm là rút mũi
tên ấy ra rồi cấp tốc chữa trị. Trong khi chờ chết mà truy tìm nguồn
gốc của mũi tên, do ai bắn, được làm từ chất liệu gì… thì không thực
tiễn và chẳng thông minh. Nên những cật vấn của ngoại đạo về việc
Như Lai có biết về quá khứ, vị lai hay không, Ngài thường im lặng.
“Một thời, Phật ở tại nước Ca-duy-la-vệ, trong khu rừng của Ưubà-
tắc Miến-kỳ, cùng với chúng Đại Tỳ-kheo 1.250 người…
Rồi Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
Hoặc có Phạm chí ngoại đạo nói như vậy: Sa-môn Cù-đàm biết
suốt việc trong đời quá khứ, nhưng không biết việc trong đời vị lai.
Tỳ-kheo kia, cùng Phạm chí dị học kia, trí tuệ khác nhau, trí quán
cũng khác, nên lời nói hư dối. Như Lai đối với việc quá khứ kia,
không gì không thấy biết, rõ như ở trước mắt. Đối với đời vị lai, Như
Lai có trí tuệ phát sanh từ đạo. Việc trong đời quá khứ vốn hư dối
không thật, không đáng vui thích, không lợi ích gì, Như Lai không
ghi nhận. Hoặc việc quá khứ có thật, nhưng không đáng ưa thích,
không ích lợi gì, Phật cũng không ghi nhận. Nếu việc quá khứ có thật,
đáng ưa, nhưng không lợi ích, Phật cũng không ghi nhận. Nếu việc
quá khứ có thật, đáng ưa, có lợi ích, Như Lai biết suốt, sau đó mới
ghi nhận. Vị lai, hiện tại, cũng vậy.
Như Lai đối với quá khứ, vị lai, hiện tại, nói đúng thời, nói sự thật,
nói có nghĩa, có lợi, nói đúng pháp, đúng luật, không có lời hư dối.
Phật từ đêm đầu tiên thành Vô thượng Chánh giác cho đến đêm cuối
cùng, trong khoảng giữa, có nói điều gì, thảy đều như thật; do đó gọi
là Như Lai.
Lại nữa, những điều Như Lai nói đúng như sự; sự đúng như lời;
do đó gọi là Như Lai”.
(trích Kinh Trường A-hàm, kinh Thanh tịnh, số 17)
Ở pháp thoại này, khi được hỏi về vấn đề siêu hình thì Như Lai
không im lặng nữa mà nói rõ:
“Nếu việc quá khứ có thật, đáng ưa, có lợi ích, Như Lai biết suốt,
sau đó mới ghi nhận. Vị lai, hiện tại, cũng vậy”.
Rõ ràng Ngài biết hết quá khứ, hiện tại, vị lai nhưng chỉ ghi nhận
và nói ra những việc “có thật, đáng ưa, có lợi ích” mà thôi. Điều này
cũng giống như người thông minh biết sàng lọc thông tin trong thời
hiện đại. Chỉ chọn những thông tin gì “có thật, đáng ưa và có lợi ích”
mới tiếp nhận, còn lại tin rác đều buông hết, không quan tâm.
Vì có chọn lọc, chỉ ghi nhận và nói ra những việc “có thật, đáng
ưa và có lợi ích” nên Như Lai “từ đêm đầu tiên thành Vô thượng
Chánh giác cho đến đêm cuối cùng, trong khoảng giữa, có nói điều
gì, thảy đều như thật; do đó gọi là Như Lai”.
Nên Như Lai là bậc nói lời chân thật, nói lên sự thật, lợi ích hữu
tình. Đó cũng là lý do hơn 2.500 năm sau, những lời dạy của Ngài
vẫn là chân lý, và hàng đệ tử không cần chỉnh sửa hay uốn nắn giáo
pháp cho phù hợp với thời đại và khoa học.
Quảng Tánh

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s