TIỂU KINH NGƯỜI CHĂN BÒ

TRUNG BỘ KINH – BÀI KINH SỐ 34
TIỂU KINH NGƯỜI CHĂN BÒ


Toát Yếu
Bản kinh ngắn về người chăn bò. Phật giải thích các hạng tỳ kheo “vượt
qua được sông ma” để vượt qua bờ kia một cách an ổn.

Kệ Tụng
Kẻ chăn bò vô trí, không quan sát bờ sông
Lùa bò lội chỗ hiểm, đàn bò chết giữa dòng.
Người chăn bò có trí, khéo quan sát bờ sông
Lùa bò qua an ổn, bò đực dẫn đầu đàn.
Bậc trí khéo trình bày, đời sau và đời này
Cảnh giới của ác ma, và phi-ma cảnh giới.
Bậc Chính giác, Trí giả, biết rõ mọi thế giới
Cửa bất tử rộng mở, hành lộ đến Niết-bàn.
Những ai tin theo Phật, cắt đứt các trói buộc
Vượt qua dòng sinh tử, được an lạc dài lâu:
Hoặc thành bậc La hán, như bò đực đầu đàn;
Hoặc thành bậc Bất hoàn, như bò đực khỏe mạnh;
Hoặc thành bậc Nhất lai, như bò tơ đương độ;
Hoặc thành bậc Dự lưu, như bê con còn bú.
Tất cả đệ tử Phật, đều vượt thoát an toàn
Cắt ngang dòng sông Ma, đạt Niết-bàn an ổn.

Tóm Tắt
Như kẻ chăn bò vô trí không quan sát kỹ, lùa bò qua sông tại chỗ không
thể lội qua, đàn bò gặp tai nạn. Cũng thế, có những tu sĩ không khéo biết
đời này đời sau, không biết ma giới và phi ma giới, cảnh giới tử thần và
cảnh giới bất tử. Những ai nghe và tin theo những vị ấy sẽ phải bất hạnh,
đau khổ lâu dài.
Phật như người chăn có trí, biết rõ đời này, đời sau, ma giới và phi ma
giới, tử thần giới và phi tử thần giới, nên Ngài đã đưa những hạng người
sau an toàn vượt qua dòng sông sinh tử, cảnh giới của Ma: những bậc A la
hán, như con bò đầu đàn; A na hàm, như bò đực đã thuận; bậc Nhất lai,
như bò con đã lớn; Dự lưu, như bò con còn bú; những bậc Tùy pháp hành,
tùy tín hành, như bò con mới sinh còn chạy theo mẹ.

Chú Giải
A la hán có hai hạng: Tâm giải thoát do lúc tu thiền về Định; Tuệ giải
thoát do lúc tu thiền về Tuệ.
A na hàm hay Bất hoàn: trừ năm hạ phần kết sử.
Tư đà hàm hay Nhất lai: trừ ba kết sử và làm suy yếu tham, sân, si.
Dự lưu: trừ ba kết sử là thân kiến [chấp thân này là tôi, của tôi], nghi
[đối với Ba ngôi báu], và giới cấm thủ [giữ các khổ hạnh không đưa đến giải
thoát].
Tùy tín hành: người đắc Dự lưu đạo tu nhờ tu quán vô thường. Từ đây
trở đi cho đến quả vị A la hán, vị ấy được gọi là bậc Tín giải thoát.
Tùy pháp hành: người đắc Dự lưu đạo nhờ tu quán vô ngã. Ở các địa vị
trên Dự lưu đạo, gọi là bậc Kiến chí. Khi đắc A la hán quả, vị ấy được gọi
là bậc Tuệ giải thoát.

(Trích “Trung Bộ Kinh Toát Yếu” – NS. Thích Nữ Trí Hải)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s